Ortopedi ve Travmatoloji Cerrahisi
İnsanlar; hem genetik hem de çevresel faktörlerden dolayı birtakım kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları ile karşılaşırlar. Bu tür rahatsızlıklardan kurtulmak adına ortopedi uzmanına başvururlar. Ortopedi; tahmin edilebileceği üzere kas ve iskelet sistemi hastalıkları ile ilgilenir. Bu bölümde, hastanın sahip olduğu rahatsızlıkların teşhis ve tedavisi gerçekleştirilir. Bunun yanı sıra, hastaya konu ile ilgili gerekli bilgilendirmeler yapılır. Uygun cerrahi yöntemler ve bilimsel metotlar aracılığıyla tedaviye başlanır.
Ortopedi Nedir?
Ortopedi uzmanı olmak isteyenler; her şeyden önce, altı yıllık tıp eğitimini tamamlamalıdırlar. Ardından, dört veya beş sene boyunca uzmanlık eğitimi almaları gereklidir. Bunun yanı sıra, iki sene fazla okudukları takdirde el cerrahisi alanında yan dal yapma hakkına da erişirler. Ortopedi ve travmatoloji cerrahisi alanında çalışanlar; son derece geniş yetki ve sorumluluklar ile donatılmışlardır. Bu noktada, kendilerinden aşağıdaki görevleri yerine getirmeleri beklenir.
- Hastanın şikayetinin dinlenmesi
- Hastanın ailesindeki kalıtsal vakaları öğrenmek ve öyküsü hakkında bilgi sahibi olmak
- Hastanın ortopedik açıdan gerekli fiziki muayenesini gerçekleştirmek
- Gerekli olduğu hallerde hastanın hastaneye yatma işlemlerini başlatmak
- Ana bilim dalının uzmanıyla görüşerek hastanın durumunu karara bağlamak
- Birtakım testlerden de yardım alarak tanı ve teşhis koymak
- Doğuştan itibaren varlığını sürdüren iskelet sistemi hastalıklarının tedavisini takip etmek
- Protez uygulamalarını en doğru şekilde yapmak
- Birtakım kaza ve travmalara bağlı olarak kopan vücut uzuvlarını ve yaralanan bölgeleri tedavi etmek
- Gerekli olduğu hallerde, bazı bölgelere doku, deri, kemik ve kas nakli yapmak
Ortopedi ve Travmatoloji Cerrahisi Hangi Hastalıklar ile İlgilenir?
Ortopedi; hareket sistemini doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen her türlü hastalığın teşhisi ve tedavisi ile ilgilenen bilim dalıdır. Hem doğuştan kaynaklı hem de sonradan ortaya çıkan yaralanmalar ve travmalar da ortopedinin ilgi alanına girer. Bilhassa bacak eşitsizliği ve kalça çıkıklığı gibi doğuştan kaynaklı sorunların tedavisi en kısa sürede gerçekleştirilir. Bunun yanı sıra, eklem burkulması, sinir sıkışması, eklem kireçlenmesi, topuk dikeni ve menisküs yaralanması ile de ortopedi uzmanları ilgilenirler. Ayrıca, birçok kişinin muzdarip olduğu kemik kırığı, eklem ağrıları, romatizmalar, kemik iltihabı, çıkıklar, bel ve boyun fıtığı da yine ortopedinin teşhis ve tedavi ettiği sorunlar arasında kendisine yer bulur.
Hareketsiz yaşam ve yanlış beslenme tarzı yüzünden ortopedi bölümüne başvuran kişilerin sayısı her geçen gün artar. Bu kişiler; hareket zorluğundan ve yoğun ağrılardan şikayet ederler. Ağrı, kuvvetsizlik, his kaybı, ani tutulmalar, denge bozukluğu ve uyuşukluk da ortopedi sorunları ile karşılaşan kişilerin şikayet ettiği belirtiler arasındadır. Ortopedik hastalıkların en kısa sürede tedavi edilmesi gerekir. Aksi takdirde, kemik eğriliği, yanlış kaynama, hareketlerde zorlanma gibi can sıkıcı sorunlar ile karşılaşılır. Kemik, kas ve dokularda meydana gelen ve birtakım belirtiler ile dikkat çeken hastalıklar için vakit kaybetmeden ortopedi uzmanına gidilmelidir. Ortopedi hastaları; ilaçla tedavinin yanı sıra fizik tedavi ve cerrahi müdahaleler ile de eski sağlıklarına kavuşturulurlar.
Ortopedi Hangi Hastalıklara Bakar?
Ortopedi uzmanı; aşağıdaki hastalıklar ile ilgilenir:
Bel ve boyun fıtığı
Birçok insanın karşısına çıkan ciddi bir rahatsızlık olarak bilinir. Uzun süre aynı pozisyonda oturan veya çalışan insanlar; bir süre sonra bel ve boyun fıtığı ile karşılaşırlar. Bunun yanı sıra, sürekli ağır kaldıran ve öne doğru eğilerek iş yapan kişiler için de fıtık riski söz konusudur. Bel ve boyun bölgesinde meydana gelen düzleşme; bir süre sonra o bölgedeki disklerin yapısının bozulmasına sebebiyet verir. Bu yüzden, çok daha ağrılı bir şekilde kendisini gösteren bel ve boyun fıtığı vakalarına rastlanır. 2020’li yıllarda olduğumuz şu günlerde, insanların fıtık sorunu ile eskiye kıyasla daha çok karşılaşmalarına rastlanır. Bilhassa hareketsiz yaşam bu sorunun ortaya çıkmasındaki bir numaralı faktördür. Bel ve boyun fıtığı şikayetiyle ortopedi bölümüne gelenler; muayene edilirler. Ardından, kendilerinden birtakım tetkikler de istenebilir. MR olarak bilinen manyetik rezonans görüntüleme ile fıtığın yeri, seviyesi ve derecesi belirlenir. Akut ağrılarının var olduğu vakalarda hastaya 1-2 günlük yatak istirahati verilir. Masaj, sıcak uygulamalar, vakum tedavisi, egzersizler, ultrason gibi seçenekler ile tedaviye başlanır. Ayrıca, ağrı kesici ilaçlar da sıklıkla kullanılır.
Kalça çıkığı
Ortopedi ve travmatoloji cerrahisi; bilhassa doğuştan kaynaklı kalça çıkığı vakaları ile ilgilenir. Bazı risk faktörlerine sahip olan ve ailesinde de kalça çıkığı problemine rastlanan kişilerin kalça çıkığı riskleri mevcuttur. Bebeklerin ve çocukların yanı sıra yetişkinlerin de bu sorun ile karşılaşmaları söz konusudur. Kalça çıkığı; en kısa sürede tedavi edilmelidir. Aksi takdirde, kalça kireçlenmesi gibi ciddi bir sorun ile karşılaşılır. Ayrıca, kalça çıkığı; çevre dokulara zarar verebilir. Kalça çıkığı tedavisine karar verilirken hastanın yaşı, ağrılarının seviyesi, kemik sağlığı ve kalça eklemindeki aşınma dikkate alınır. Bebeklerde bilhassa ilk altı ayda kalça ortez kullanımına başvurulur. Bunun yanı sıra, fizik tedavi, ilaçlar, eklem içi enjeksiyonlar da ağrıyı ortadan kaldırmak adına tercih edilebilir. Fakat, bu yöntemler; kalça çıkığından kurtulmak için yeterli olmayabilir. Bu noktada, yetişkinlerde kalça çıkığı ameliyatına başvurulabilir. Ameliyat sayesinde kalçaya çok daha iyi destek sağlamak ve eklemi yeniden hizalamak mümkün hale gelir.
Siyatik
Vücudun en önemli sinirlerinden birisi olarak bilinen siyatik sinir; bacağın gücünü ve hareketini sağlayan liflere sinyal göndermekle yükümlüdür. Bu sinirin gerilmesi, sıkışması veya zarar görmesi halinde bel ve bacak bölgesinde şiddetli bir ağrıya rastlanır. Söz konusu ağrıya siyatik ağrısı adı verilir. Siyatik; bilhassa 20 ila 60 yaşları arasındaki kadın ve erkeklerde görülür. Spor yapmayarak hareketsiz bir yaşam tarzını benimseyen insanların karşısına çıkan bir problemdir. Ayrıca, obezite, diyabet, travma, hamilelik gibi faktörler de siyatik sorununu ortaya çıkarabilir. Siyatik tedavisi; farklı şekillerde gerçekleştirilir. Her şeyden önce, pilates ve yoga gibi egzersiz programlarından yararlanılır. Bunun yanı sıra, ağrıyan bölgeye rahatlama sağlamak adına sıcak kompres uygulanabilir. Masaj terapisi ve akupunktur da siyatik sorunu ile mücadele etme konusunda bir hayli başarılıdır.
Eklem kireçlenmesi
Başta bel olmak üzere kalça ve dizde de kendisini gösteren bir sorundur. Eklem kireçlenmesinin en önemli belirtisi şiddetli ağrıdır. 40 ila 60 yaşları arasındaki kişilerin karşısına çıkan ciddi bir problemdir. Bu yaşlardaki insanların kilo vermeleri ve spor yapmaları oldukça önemlidir. Ayrıca, eklem çevresindeki kaslar güçlendirilmeli ve eklemleri zorlayacak türden hareketlerden kesinlikle kaçınılmalıdır. Eklem kireçlenmesi; farklı şekillerde tedavi edilir. Her şeyden önce, kişiye adale güçlendirici egzersizler uygulanır. Bunun yanı sıra, ağrı kesici ilaçlardan yararlanılır. Fizik tedavi ile de söz konusu soruna etkili bir şekilde çare bulunabilir. Ancak, hastalığın ilerlediği hallerde, eklem protezi ameliyatlarına başvurulabilir.
Menisküs yaralanması
Kıkırdak yaralanması olarak dizde kendisini gösterir. Bu sorun ile karşılaşan kişinin duyduğu acı ve ağrı bir hayli fazladır. Bilhassa fiziksel aktivitenin bir hayli yoğun olduğu futbol, basketbol ve voleybol gibi sporları icra edenlerin başına gelir. Ortopedi ve travmatoloji cerrahisi; yırtığın yerine ve büyüklüğüne bağlı olarak gerekli tedavi işlemini yerine getirmekle yükümlüdür.